Pyszne bułeczki z ciasta drożdżowego wypełnione jagodowym nadzieniem, które pachnie letnimi i leśnymi klimatami. Delikatne, puszyste, idealne na słodkie śniadanie, popołudniowy deser, a nawet na wynos do szkoły i pracy. Jagodzianki można kupić, jednak najlepsze są te przygotowane samodzielnie. Dlatego przygotowaliśmy przepis na jagodzianki i przy okazji podpowiadamy, dlaczego warto jeść jagody. Zależnie od warunków pogodowych oraz rejonu Polski, sezon na nie przypada od końca czerwca do sierpnia. Jada się je same i z cukrem, wykorzystuje w ciastach oraz przetworach, do przygotowania dżemów czy soków. Są w kuchni bardzo popularne, a zastosowanie znajdują także w daniach z założenia najczęściej wytrawnych, takich jak pierogi, sosy i zupy. 

Owoce leśne – jagody czy nie jagody?

Jagody albo jagody czarne to potoczna nazwa owoców borówki czarnej, która dziko rośnie w lasach. Borówka czarna to termin biologiczny, a jagoda jako taka w botanice odnosi się do owoców mięsistych o niepękającej owocni, które nie posiadają twardej skóry otaczającej nasiona. Dokładniej mówiąc botanicznie jagodami, czyli roślinami wykształcającymi jagody są między innymi: pomidor, winogrono, arbuz, awokado, borówka, dynia, żurawina, malina, jeżyna, agrest i porzeczka, a także banany oraz modyfikowane owoce typu jagoda roślin cytrusowych, a nawet truskawki i poziomki, choć mają inną budowę. Jednak w większości Polski potocznie jagoda to jagoda, czyli czarne, małe owoce leśne, a borówkami zwane są jedynie na południowym-wschodzie naszego kraju.

Borówka czarna to roślina wieloletnia z rodziny wrzosowatych. Występuje w rejonach klimatu umiarkowanego, ale też chłodnego i arktycznego w Europie, Ameryce Północnej oraz Azji. Owoce w miarę dojrzewania stają się ciemniejsze, osiągając kolor czarny z niebieskawym odcieniem, a średnicę do 1 cm. W jednym owocu mieści się około 20 małych nasion. Borówka czarna jest rośliną pospolitą, ale też popularną praktycznie w całym naszym kraju. Jednak obecnie ma konkurencję w postaci upraw borówki amerykańskiej, która stała się bardzo popularna.

Ciekawostka i ważna rada: Zbiór owoców leśnych w naszym kraju reguluje prawo. Mogą być zbierane wyłącznie ręcznie i w lasach państwowych, bez jakichkolwiek narzędzi, które mogłyby uszkadzać krzewinki. Ze względu na ryzyko zakażenia chorobą pasożytniczą, nie powinno się jeść owoców, które spadły na ziemię i prosto z krzaczka, a te zrywane przed spożyciem należy dokładnie umyć.

Warto dodać, że w Polsce tradycja zbierania jagód jest długa i ma swoje miejsce w szeroko rozumianej kulturze, legendach oraz wierze. Odbywają się też liczne święta i festyny poświęcone jagodom czarnym oraz tradycjom z nimi związanym. Festyny organizowane są także w innych krajach środkowo-wschodniej Europy. A w Polsce popularne stało się też żeńskie imię Jagoda.

Właściwości jagód

Borówka czarna znajduje szerokie zastosowanie nie tylko jako roślina jadalna, ale też lecznicza w lecznictwie ludowym. Także jako roślina zielarska, gdzie wykorzystuje się również liście, które podobnie jak owoce są suszone. Jagody posiadają wiele wartości odżywczych i wykazują liczne właściwości prozdrowotne. Między innymi działają przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie oraz przeciwutleniająco. Stanowią wsparcie dla układu odpornościowego, trawienia oraz krążenia i dla wzroku. Są niskokaloryczne i mają niski indeks glikemiczny. Obfitują w błonnik, witaminy C, B, A i PP oraz minerały takie jak mangan, selen, cynk i miedź. Zawierają także antyoksydanty, węglowodany, kwasy oraz związki organiczne, pektyny, garbniki, luteinę i naturalne barwinki antocyjany, które też wykazują właściwości lecznicze.

Jagoda vs borówka

Nazwa borówka jest dość niejednoznaczna, bo zwykle odnosi się do borówki amerykańskiej. Stała się popularna, bo jest bardziej plenna, jednak ma mniejszy skład chemiczny o około 100 związków, ale też wykazuje liczne, korzystne właściwości. Choć pod względem nazwy mogą być mylone, jagody są mniejsze oraz ciemniejsze, prawie czarne i mają fioletowy miąższ. Borówka amerykańska jest większa i jaśniejsza, ma fioletowo niebieską barwę i jaśniejszy miąższ oraz słabszy aromat. Ma jednak słodszy, choć bardziej stonowany smak. Jagoda czarna ma smak słodko-kwaśny.