Nie sposób wymienić, ile jest rodzajów, smaków i wersji jogurtów. Podstawowa to naturalny, nie mniej popularny jest grecki. Z naturalnego wytwarzana jest większość jogurtów owocowych, dodatkiem mogą być również orzechy, bakalie, zboża, płatki czy nasiona. Niekiedy pojawiają się w nich cukier, substancje słodzące, barwniki, aromaty i inne składniki czy substancje zagęszczające. Warto zwracać na to uwagę, bo mogą obniżać wartość odżywczą jogurtu, który i tak uważa się za zdrowy. Przy czym za najzdrowszy uznaje się naturalny bez dodatków. A jeżeli owoce, to też naturalne. Dlatego nasza propozycja to mrożony jogurt z owocami. Całkowicie odmienna wersja, ale idealna na lato, także jako alternatywa dla lodów. To pomysł na szybki i niedrogi, lekki oraz zdrowy deser lodowy.

Zdrowy jogurt naturalny

Tradycyjny jogurt pochodzi z Bliskiego Wschodu, skąd dotarł za sprawą Turków na Bałkany. Stopniowo rozpowszechnił się w całej Europie i na świecie. Jest spożywany jako samodzielna przekąska, bywa też bazą koktajli oraz dodatkiem do różnych potraw takich jak zupy i sosy.

Jest to produkt mleczarski z mleka najczęściej krowiego. Otrzymuje się go z mleka pełnego, częściowo albo całkiem odtłuszczonego, zagęszczonego lub w proszku, kultur bakterii jogurtowych i stabilizatorów. Powstaje w wyniku fermentacji przy pomocy odpowiednich szczepów bakterii. W procesie fermentacji rozkładają cukier mleczny, czyli laktozę na kwas mlekowy. To nadaje charakterystyczny, lekko kwaśny smak i gęstą konsystencję. Tak przygotowany jogurt nasz organizm przyswaja lepiej niż świeże mleko.

W najprostszej postaci jogurt naturalny składa się właśnie z mleka, a także żywych kultur bakterii, które są probiotykami – wspierają zdrową mikroflorę jelitową, poprawiają trawienie i wzmacniają odporność. Jest także dobrym źródłem białka, które jest niezbędne do budowy i regeneracji tkanek. Stanowi też źródło mikroelementów, przede wszystkim wapnia, ale też potasu, fosforu oraz cynku, witamin C i z grupy B. W porównaniu do innych produktów mlecznych jogurt naturalny ma zazwyczaj niską zawartość kalorii. Jest też wśród nich uznawany za jeden ze zdrowszych wyrobów, choć to może zależeć od indywidualnych potrzeb i preferencji żywieniowych. Przy czym i tak jest powszechnie uważany za jeden z najbardziej wartościowych produktów spożywczych. To wartościowy element diety, ale nie powinien być jedynym źródłem składników odżywczych.

Naturalny vs grecki

Choć mogą być utożsamiane, jogurt naturalny i grecki nie są do końca tożsame. Ten drugi bywa nazywany rodzajem naturalnego albo „typu greckiego”. Obydwa są fermentowanymi produktami mlecznymi, ale grecki jest gęstszy i bardziej kremowy, co wynika z procesu produkcji, który polega na odsączeniu serwatki. Dzięki temu ma też wyższą zawartość białka w porównaniu do tradycyjnego jogurtu naturalnego. Odsączanie serwatki, czyli płynnej części mleka, powoduje zagęszczenie i koncentrację białka, sprawiając, że jest bogatszy w ten składnik. Przy czym może mieć większą zawartość tłuszczu, choć istnieją też wersje z jego mniejszą ilością. Obydwa zawierają probiotyki, ale wartości odżywcze mogą się nieco różnić.

Ciekawostki:

Turecka nazwa „yoğurt” znaczy mleko bułgarskie. Nazwa „jogurt” jest zastrzeżona dla produktów o minimalnej zawartości żywych kultur bakterii 10 mln komórek na ml. Od roku 2017 w Unii Europejskiej powinny to być przetwory z mleka zwierzęcego.

Nazwa „grecki” wynika z procesu produkcji, czyli odsączania serwatki – w Grecji nazywany jest „straggisto”, co znaczy „odsączony”. Tak wytwarza się go w krajach bałkańskich. Jest uznawany za tradycyjny także dla kuchni bliskowschodniej, a jego korzenie sięgają terenów Grecji, Turcji, Albanii i dalej na wschód. Kiedyś w Grecji był produkowany z mleka owczego lub koziego, dziś najczęściej z krowiego.

Od 2015 roku Grecy toczą spór o zastrzeżenie nazwy „jogurt grecki” tylko dla produktów wytwarzanych w Grecji, co w 2016 roku Komisja Europejska zastrzegła. Jogurty tak produkowane poza Grecją mogą nazywać się „typu greckiego”. W samej Grecji też istnieją przepisy, które określają warunki, jakie musi spełniać „jogurt grecki”. Poza Europą ta nazwa utrwaliła się w Stanach Zjednoczonych, gdzie wprowadziła go na rynek i spopularyzowała firma greckich imigrantów Chobani.