Grzanki, tosty czy zapiekanki – wszystkie opierają się na zapiekanym pieczywie. Najczęściej pieczone lub podawane są z różnymi dodatkami. W tym temacie panuje pełna dowolność i wszechstronność. Z drugiej strony są połączenia składników, które uznaje się za klasykę lub poleca jako świetny wybór. Dlatego my przygotowaliśmy przepis na zapiekany chleb z serkiem ricotta i karmelizowaną gruszką. Połączenie tego sera z tym owocem jest uznawane za bardzo dobre. Dodatkowo obydwa są zdrowe i wartościowe odżywczo. Gruszka pewnie jest bardziej znana, w przypadku mało u nas popularnej ricotty może nie do końca wiemy, co to jest za ser. Z technicznego punktu widzenia różni się od innych, bo jest produktem serwatkowym.

Co to jest ricotta i dlaczego jest inna niż większość serów?

Przyziemnie rzecz ujmując, można powiedzieć, że ricotta jest pozostałością po innych serach. W pewnym sensie tak jest, bo tradycyjnie nie powstaje z mleka, tylko z serwatki, czyli płynu pozostałego po produkcji serów podpuszczkowych. Jest to miękki, niedojrzewający włoski ser twarogowy – lekka i delikatna, serwatkowa kulka. Proces produkcji najlepiej oddaje włoska nazwa, która oznacza „ponownie ugotowana” lub „dwukrotnie ugotowana”. Serwatkę podgrzewa się zwykle dwukrotnie w celu wytrącenia pozostałych białek. Tym, co jeszcze odróżnia ten ser, jest to, że nie jest ścinany podpuszczką, tylko serwatkę się zakwasza. Ricotta charakteryzuje się miękką, puszystą oraz kremową konsystencją, rozpuszczającą się w ustach. Jest lekko ziarnista i przypomina twarożek, ale jest mniej kwaśna, delikatniejsza oraz bardziej aksamitna. Zupełnie inna od twardych, zwartych serów dojrzewających i zawiera mniej tłuszczu.

Dlaczego ser serwatkowy jest mniej kaloryczny?

Jako ciekawostkę można dodać, że współcześnie ricotta bywa wytwarzana z serwatki z dodatkiem mleka lub z pełnego mleka. Tradycyjnie jednak oryginalna włoska jest produkowana z serwatki krowiej, owczej lub bawolej, co sprawia, że jest mniej tłusta i lżejsza. Serwatka zawiera znacznie mniej tłuszczu niż pełne mleko, a do tego ma dużą zawartość wody. Dzięki temu ricotta należy do jednych z najmniej kalorycznych serów. Jest lekkostrawna i bogata w łatwo przyswajalne białka serwatkowe. Stanowi też dobre źródło wapnia, magnezu oraz witamin A i z grupy B.

Jaki smak ma ricotta i czy jest dobrym połączeniem z karmelizowaną gruszką?

Podobnie jak konsystencja, także smak ricotty jest delikatny. Lekko słodko-kwaśny, ale neutralny, więc dobrze przejmuje smaki dodatków. We Włoszech jest bardzo popularnym serem, używanym zarówno na słono, jak i na słodko. W pierwszym przypadku jest wykorzystywana do farszów, pierogów, makaronów, lasagne, zapiekanek, naleśników, tart, do sałatek i na grzanki, a nawet do pizzy. Co ważne, po zapieczeniu się nie topi, więc zachowuje kremowość. Na słodko sprawdza się do serników i innych ciast, do tiramisu, do różnych deserów, także z owocami i bakaliami.

Mówiąc o owocach, w naszym przepisie jest gruszka, i to karmelizowana. Surowa wykazuje wiele wartości i właściwości odżywczych oraz prozdrowotnych. Pieczenie może nieco to obniżać, ale za to gruszki stają się miękkie, soczyste i słodsze. Zwłaszcza z dodatkiem miodu, a dla smaku cynamonu. Te korzenne nuty oraz słodycz świetnie komponują się kremową delikatnością ricotty i jej lekko słodkawym smakiem. Karmelizowana gruszka jest miękka, ale trochę chrupiąca, z czym jednocześnie dobrze też kontrastuje kremowy serek. To harmonijne połączenie, często wykorzystywane w różnych – słodkich i wytrawnych przepisach. W polskiej kuchni trochę bardziej kojarzy się z deserami. W kuchni włoskiej z kolei tradycyjnie często stosuje się je w przystawkach i daniach wytrawnych, a smak można zrównoważyć słonymi dodatkami. Przy czym ricotta w ogóle dobrze komponuje się z owocami i Włosi wykorzystują to także do klasycznych deserów. To tylko podkreśla uniwersalność tego uwielbianego przez nich sera i takiego połączenia.